FANDOM


Szablon:Polityk infobox

Thomas Peter Lantos, znany jako Tom Lantos (ur. 1 lutego 1928 jako Lantos Tamás Péter, zm. 11 lutego 2008) – amerykański polityk, urodzony na Węgrzech w rodzinie żydowskiej, w latach 1981-2008 reprezentował 11., a następnie 12. okręg wyborczy stanu Kalifornia w Izbie Reprezentantów. W latach 2007-2008 przewodniczącył Komisji Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów.

Lantos, będący w czasie II wojny światowej członkiem antyfaszystowskiego ruchu oporu i więźniem obozu koncentracyjnego, należał do najbardziej liberalnych polityków w Kongresie.

Życie przed emigracją Edytuj

Przyszły kongresman przyszedł na świat w Budapeszcie. Jego ojciec, Pal Lantos, był bankierem, a matka, Anna, uczyła języka angielskiego w szkole średniej. Rodzina była wyznania mojżeszowego, lecz zarazem świecka.

W czasie okupacji niemieckiej pod koniec wojny, kiedy zainstalowano na Węgrzech skrajnie antysemicki i prohitlerowski marionetkowy rząd Ferenca Szálasiego, Lantos brał udział w ruchu oporu (już przedtem był politycznie nastawiony przeciwko nazistom i ich sprzymierzeńcom). Przypłacił to aresztowaniem, wysiedleniem i pobytem w obozie koncentracyjnym, gdzie zmuszany był do pracy. Lantos był jedynym ocalałym więźniem kacetu, który kiedykolwiek zasiadał w amerykańskim Kongresie. Dwukrotnie próbował ucieczki, uważając, jak sam potem powiedział, iż "nie ma nic do stracenia". Za drugim razem udało mu się powrócić do Budapesztu.

Przetrwać pomógł mu w dużej mierze "aryjski" wygląd (blond włosy i niebieskie oczy), a także pomoc szwedzkiego dyplomaty Raoula Wallenberga, który korzystając ze swej pozycji i wynikających z niej uprawnień, uratował wielu Żydów od zagłady, umieszczając ich (m.in. Lantosa i jego ciotkę) pod ochroną ambasady.

Mimo iż Lantos nigdy osobiście nie poznał swego wybawcy, kiedy został kongresmanem w dowód uznania przeforsował uchwałę nadającą mu honorowe obywatelstwo USA i wzywającą do wyjaśnienia jego dalszych losów w ZSRR.

Po wojnie Tom Lantos rozpoczął studia na uniwersytecie w Budapeszcie (1946).

Pierwsze lata w nowym kraju Edytuj

Sam Lantos powiadał o sobie, iż jest "Amerykaninem z wyboru" (ang. An American by choice). Latem 1947 r., dzięki uzyskanemu stypendium, mógł wyjechać do USA. Do Nowego Jorku przybył w sierpniu tegoż roku, gdzie postanowił zostać na stałe.

Studiował dalej na University of Washington oraz University of California (ekonomia, doktorat w 1953).

Przed rozpoczęciem kariery w Izbie, Lantos pracował jako profesor ekonomii, dziennikarz telewizyjny oraz senacki doradca ds. gospodarczych i zagranicznych.

Izba Reprezentantów Edytuj

Mimo utraty przez demokratów stanowiska Prezydenta USA oraz większości w Senacie po wyborach w 1980 r., zachowali oni kontrolę nad Izbą Reprezentantów, a nawet pokonali kilku urzędujących republikanów. Jednym z nich był William H. Roye z 11. okręgu Kalifornii, którego miejsce zajął Tom Lantos.

Lantos z powodzeniem ubiegał się o reelekcję w latach: 1982, 1984, 1986, 1988, 1990, 1992, 1994, 1996, 1998, 2000, 2002, 2004 i 2006.

Pozycje polityczne Edytuj

Jako kongresman Tom Lantos:

  • Popierał prawo do przerywania ciąży oraz badania nad komórkami macierzystymi w celach medycznych.
  • Sprzeciwiał się uczynieniu z PATRIOT Act stale obowiązującego prawa.
  • Popierał prawa mniejszości seksualnych, w tym prawa do zawierania małżeństw i adopcji.
  • Popierał zniesienie kary śmierci oraz głosował za obowiązkiem przeprowadzenia testów DNA przy wydawaniu wyroków śmierci przez sądy federalne.
  • Popierał legalizację marihuany do celów medycznych.
  • Sprzeciwiał się nieograniczonemu prawu do posiadania broni palnej.
  • Początkowo głosował za wysłaniem wojsk do Iraku, ale szybko znalazł się w opozycji wobec interwencji, uznając ją za błąd.

Sprawy zagraniczne Edytuj

Jednymi z głównych przedmiotów zainteresowań Lantosa były sprawy zagraniczne. Jako jeden z niewielu demokratów popierał udział w pierwszej wojnie w Zatoce Perskiej w 1991 r. Doprowadził m.in. do przesłuchania przed Kongresem młodej mieszkanki Kuwejtu, która opowiedziała o zbrodniach popełnianych w jej kraju przez wojska okupacyjne. Później jednak się okazało, iż była to mistyfikacja, a ową kobietą była córka ambasadora Kuwejtu w USA, która zataiła swoją tożsamość.

Jako jeden z założycieli i przywódców Congressional Human Rights Caucus Lantos nawoływał do zaangażowania Stanów Zjednoczonych wszędzie tam gdzie łamane są prawa człowieka (kładąc przy tym nacisk na współpracę z innymi krajami i ONZ). 28 kwietnia 2006 r. Lantos wraz z czterema innymi członkami Kongresu został aresztowany przed ambasadą Sudanu w Waszyngtonie za udział w nielegalnym zgromadzeniu, gdzie protestowano przeciwko bierności społeczności międzynarodowej wobec ludobójstwa w Darfurze.

Rodzina Edytuj

W lipcu 1950 r. Tom Lantos ożenił się z Annette Tillemann, którą znał jeszcze z czasów dzieciństwa na Węgrzech. Mieli dwie córki: Annette i Katrinę. Lantos pozostał praktykującym Żydem, lecz jego żona i córki wyznawały mormonizm.

Katrina jest żoną byłego demokratycznego kongresmana z New Hampshire i ambasadora w Danii Richarda Swetta.

Ciekawostka Edytuj

  • Lantos występował w nagrodzonym Oskarem dokumencie The Last Days w reżyserii Stevena Spielberga o holocauście.
  • Był właścicielem małego białego terriera o imieniu Mackó (po węgiersku "mały niedźwiedź"), który często przebywał ze swoim panem w jego biurze w Waszyngtonie, podobnie jak poprzedni pies kongresmana, pudel Gigi.

Linki zewnętrzne Edytuj

Szablon:Congbio

de:Tom Lantos en:Tom Lantos es:Tom Lantos eo:Tom Lantos fr:Tom Lantos he:טום לנטוס la:Thomas Lantos lb:Tom Lantos hu:Tom Lantos ja:トム・ラントス pt:Tom Lantos ru:Лантос, Том sq:Tom Lantos fi:Tom Lantos zh:湯姆·蘭托斯

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki